Beyaz Fosfor Ve Fosfor Bombası Nedir, Beyaz Fosfor Kimyasal Bir Silah Mıdır?

Beyaz Fosfor Ve Fosfor Bombası Nedir, Beyaz Fosfor Kimyasal Bir Silah Mıdır?

Beyaz fosfor, doğal olarak oluşmayan bir fosfor şeklidir. Doğal olarak oluşan fosfat kayalarından üretilen havada kolaylıkla yanan bir katıdır. Fosforitlerin veya apatitlerin silika ve kok ile 1600 derece sıcaklıkta etkileşimi ile yapay olarak elde edilir. Bu madde 15. yüzyılda keşfedilmiş, aynı zamanda yanıcılığı da tespit edilmiştir ancak endüstriyel ölçekte üretim yöntemlerinin geliştirilmesi ancak 19. yüzyılda mümkün olmuştur. Dıştan parafin gibi görünür, sarımsak gibi kokar, kolayca deforme olur ve kesilir, bu da onu herhangi bir mühimmatın donatılması için çok uygun hale getirir. Plastikleştirilmiş beyaz fosforla doldurulmuş bombalar da vardır. Plastikleştirme, viskoz bir çözelti eklenerek elde edilir. Oksijenle temas ettiğinde anında tutuşan beyaz fosforun silahlardaki temel işlevi hızlı ve parlak bir şekilde yanmaktır.
Elementel fosfor çeşitli allotropik formlarda bulunur. Beyaz fosfor, eser miktarda kırmızı fosfor safsızlığının neden olduğu hafif sarı bir renge (açık sarıdan koyu kahverengiye kadar değişen renklere) sahip olan ve sıklıkla sarı fosfor olarak anılan inorganik bir kimyasaldır. Beyaz fosfor genel olarak, yutulduğunda çözünmeyen ve emilmeyen kırmızı fosforun aksine, bireyler kazara veya kasıtlı olarak tek bir dozu aldıklarında oldukça toksiktir. Maddenin başka bir modifikasyonu olan kırmızı fosfor da yangın çıkarıcı silahlarda, daha küçük ölçekte kullanılabilir.
Beyaz fosfor suda az çözünür ancak benzen gibi polar olmayan organik çözücülerde çözünür. Su ile reaksiyona girerek merkezi sinir sistemi ve karaciğer için toksik olan gazlı bir bileşik olan fosfin (PH3) oluşturabilir. PH3, suda çözünürlüğünün düşük olması ve buhar basıncının yüksek olması nedeniyle sudan havaya hızla buharlaşır. Havada PH3 daha az zararlı kimyasallara dönüştürülür. Beyaz fosforun havada 30 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklarda kendiliğinden tutuşabilen oldukça reaktif bir kimyasal element olması onu yakıt olarak yararlı ama aynı zamanda işlenmesini ve depolanmasını da tehlikeli kılar. Normal koşullarda beyaz fosfor herhangi bir reaksiyon göstermeden uzun süre depolanabilir, ancak bazı koşullara uyulmalıdır, bunların en önemlisi hava sıcaklığının 34-40 derecenin üzerine çıkmamasıdır. Çok yoğun bir şekilde yanabilir ve suya batırıldığında bile yanmaya devam edebilir. Bu, söndürmeyi zorlaştırır ve onunla temas eden insanlarda ve hayvanlarda ciddi yanıklara neden olabilir. Beyaz fosfor fosforik asit, gübre, yiyecek ve içeceklerdeki katkı maddeleri, temizlik bileşikleri, havai fişek ve sis bombalarının üretiminde kullanılmaktadır. Elementel fosfor üretim alanları ve tehlikeli çöplük alanlarında, onu kullanan endüstrilerin yakınında, kazara dökülmeler nedeniyle, eğitim ve savaşta askeri kullanım sırasında çevreye girebilir.

Beyaz Fosfor ve Fosfor Bombası Nedir, Beyaz fosfor Kimyasal Bir Silah Mıdır?

Yanma Ürünleri
Beyaz fosfor, yoğun ve kontrol edilmesi zor bir şekilde yanmasının yanı sıra, yandığında bazı zararlı yan ürünler de üretir. Bu yan ürünler arasında aşındırıcı ve zehirli bir gaz olan fosfor pentoksit (P2O5) ve yine toksik olan, solunum sorunlarına neden olabilen fosfor oksitler bulunur. Ortaya çıkan dumanın içindeki bu oksitler nem ile hızla reaksiyona girerek H3PO4 ve pirofosforik asit (H4P2O7) ve yaklaşık %10 yanmamış fosfor gibi bir dizi dönüşüm ürünü oluşturur. Organik bileşikler (milyonda bir cinsinden konsantrasyonlarda) ve yalnızca eser düzeylerde bazı inorganik gazlar mevcut olabilir.
Beyaz fosforun havada uzun süre kalması muhtemel olmadığından, dumanın askeri amaçlı kullanımı sırasında havaya salınan ve dağılan fosfor bileşiklerinin çoğunluğunun karada ve suda fosforik asit veya fosfat olarak birikmesi muhtemeldir. Zehirli gazlar nedeniyle beyaz fosfor yakıt olarak yaygın bir şekilde kullanılmaz. Daha çok gübre, böcek ilacı ve diğer kimyasalların üretiminde ve kemirgen ilacı olarak kullanılır. Bazen yarı iletkenlerin ve diğer elektronik cihazların imalatında da kullanılabilir.

Fosforlu Mühimmat Türleri
Günümüzde fosforlu mühimmat, beyaz fosforla doldurulmuş bir tür yangın çıkarıcı veya sis mühimmatı olarak anlaşılmaktadır. Günümüzde beyaz fosforun zarar verici bir madde olduğu çeşitli silah türleri bulunmaktadır. Bunlar hava bombaları, roketler, top mermileri, havan mayınları ve el bombalarıdır. En tehlikeli olanlar ilk iki tür mühimmat türüdür, çünkü diğerlerine göre daha büyük bir öldürücü potansiyele sahiptirler.

Fosfor Bombası Nedir?

Modern fosfor bombaları, bir gövde, beyaz fosfor şeklinde yanıcı bir dolgu maddesi veya çeşitli karışımlardan oluşan karmaşık bir yük ve ateşleme mekanizmasından oluşan uçak mühimmatlarıdır. Çalışma yöntemine göre şartlı olarak iki türe ayrılabilirler: havada ve yüzeye çarptıktan sonra patlayanlar.
Havada patlayanlar, uçağın istenen irtifasına ve uçuş hızına bağlı olarak kontrollü bir fünye ile etkinleştirilir, yüzeye çarptıktan sonra patlayanlar ise doğrudan çarpma anında patlar.
Böyle bir hava bombasının gövdesi genellikle “elektron” adı verilen, magnezyum ve alüminyumdan oluşan ve karışımla birlikte yanan yanıcı bir alaşımdan yapılır. Çoğunlukla fosfora napalm veya termit gibi diğer yanıcı maddeler eklenir ve bu da karışımın yanma sıcaklığını önemli ölçüde artırır. Bir fosfor bombasının etkisi napalm doldurulmuş bir bombanın patlamasına benzer. Her iki maddenin yanma sıcaklıkları yaklaşık olarak aynıdır (800-1000 derece), ancak modern mühimmattaki fosfor ve napalm için bu rakam 2000 ˚ С’yi aşar. Yanmadan kaynaklanan güçlü alev, kemiğe kadar uzanan derin, büyük yanıklara, korkunç yaralanmalara, zehirli duman iç yanıklara, solunum yollarının ve vücudun zehirlenmesine, acı verici ölüme neden olur. Beyaz fosforun 0.05-0,1 g’lık bir dozu insanlar için ölümcüldür.
Napalm ve fosfor yakıldığında atmosfere çok sayıda toksik kimyasal salınır; bunların arasında olan dioksin güçlü kanserojen ve mutajenik özelliklere sahip güçlü bir kimyasaldır. Vietnam harekatı sırasında Amerikan havacılığı aktif olarak napalm ve fosfor bombaları kullanmıştır. Bu maddelerin yanma ürünlerinin insan vücudu üzerindeki etkisinin sonuçları çok büyüktür. Spazmları ve solunum yollarının yanmasını uyarır. Uygulama alanında oksijenin tükenmesine ve boğulmaya yol açar. Bu tür bombalamalara maruz kalan bölgelerde hâlâ ciddi engelli ve mutasyonlu çocuklar doğmaktadır.
Bazı orduların hava kuvvetleri, düzinelerce küçük bomba ile dolu özel bir konteyner olan misket bombaları (parça tesirli yangın bombaları) ile silahlandırılmıştır. Atılan konteyner, yerleşik gözetleme sistemi tarafından kontrol edilir ve belirli bir yükseklikte konuşlandırılır, bu da ana mühimmatın hedefi daha doğru bir şekilde vurmasını mümkün kılar. Fosfor bombasının ne olduğunu anlamak için, zarar verici faktörlerinin yarattığı tehlikenin farkında olmak gerekir.

Beyaz Fosfor ve Fosfor Bombası Nedir, Beyaz fosfor Kimyasal Bir Silah Mıdır?

Not:
Napalm, yangın çıkarıcı bir malzemedir. Napalm, bir çeşit koyulaştırıcı maddeyle karıştırılmış benzinden ibarettir. Yoğunlaştırıcı maddenin amacı, benzini daha viskoz ve tutkal benzeri hale getirmek ve böylece yanarken patlama alanının etrafındaki yüzeylere yapışmasını sağlamaktır. Başlangıçta ordu, koyulaştırıcı madde olarak sodyum palmitrat kullanmıştır (sodyumun kimyasal formülü Na’dır, bundan dolayı Na-palm adını almıştır); daha modern napalmlerde, koyulaştırıcı olarak polistiren plastik boncuklar kullanılır. Napalm hem yanıcı askeri ve sivil hedeflere saldırırken geleneksel bir yangın çıkarıcı silah olarak hem de Vietnam savaşında yaprak dökücü olarak kullanılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri ordusu, düşmanlarının sığınmasını engellemek için büyük Napalm baskınları yaparak ormanları tamamen yok etmiştir.
Termit, demir oksit (temel olarak pas) ve alüminyumun bir karışımıdır; en yaygın kullanılan yangın çıkarıcı maddeler arasındadır. Termit reaksiyonu aşağıdaki şekildedir:
Fe2O3 + 2Al > Al2O3 + 2Fe

Fosforlu Mühimmat Kullanımının Sonuçları

Doğru yükseklikte patlatılan küçük bir fosfor bombası 100-200 metrekarelik bir alana isabet eder ve etrafındaki her şeyi ateşle kaplar. Yanan cüruf ve fosfor parçacıkları cilt ve giysiler de dahil olmak üzere birçok yüzeye, insan vücuduna girdiğinde organik dokulara yapışır ve karbonize olur. Oksijen kaynağı engellenerek yanma durdurulabilir. Maddenin yanması, oksijen kaynağı kesilinceye veya fosforun tamamı tükenene kadar devam eder, bu arada yoğun, beyaz bir duman açığa çıkar. Söndürülmesi son derece zordur.
Siperdeki bir düşmanı yenmek için özel fosforlu mayınlar da kullanılır. 1500-2000 santigrat dereceye ısınan yanıcı karışım, zırhı ve hatta beton zeminleri yakabilir ve böyle bir sıcaklıkta havadaki oksijenin hızla yandığı göz önüne alındığında, bodrumda, yer altı sığınağında veya başka bir sığınakta saklanarak hayatta kalma şansı neredeyse yoktur.

Beyaz Fosfor ve Fosfor Bombası Nedir, Beyaz fosfor Kimyasal Bir Silah Mıdır?

Askeri Kullanımı ve Etkileri
Beyaz fosfor ve fosfor bombası savaş için kullanıldığında, geniş bir alandaki düşman kara kuvvetlerini vurabilecek bir mühimmattır. Yangın çıkarıcı mühimmatta kullanılan tüm yanıcı maddeler arasında beyaz fosfor özel bir yere sahiptir. Bunun nedeni benzersiz kimyasal özellikleri ve öncelikle 800-1000 santigrat dereceye ulaşan yanma sıcaklığıdır. Diğer önemli bir faktör de bu maddenin havadaki oksijenle etkileşime girdiğinde kendiliğinden tutuşma yeteneğidir. Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere dünya çapındaki ordular tarafından yangın çıkarıcı mühimmatlarda, genellikle geceleri izli mühimmatın bir parçası olarak hedefleri aydınlatmak için kullanılır. Beyaz fosfor, yandığında büyük miktarda duman çıkardığı için askeri bir operasyon sırasında gün içinde sis perdesi oluşturmak için de kullanılmaktadır. Beyaz fosfor dumanı gibi engelleyici maddeler, termal görüntüleme sistemlerini alt eder, görünür ışık, kızılötesi ışık veya mikrodalgalar gibi elektromanyetik spektrumun belirli bir bölümünün iletimini engellemede etkilidir.

Psikolojik Yönü
Beyaz fosfor kullanımının karmaşık bir etkisi vardır, sadece insanı öldürmek, sakatlamak, ciddi fiziksel yaralanmalara ve yavaş ölümlere neden olmakla kalmaz, aynı zamanda çok büyük psikolojik travma da yaratır. Bu tür silahlarla vurulan bir kişi, yanındaki insanların cildinin nasıl kömürleştiğine ve yoğun dumanı soluduğunda insanların ciğerlerinin yanarak nasıl öldüklerine tanık olmak zorunda kalırlar. Bu durum kişilerde gördükleri nedeniyle psikolojik şoklara neden olur.

Yakıcı Etkilerinden Korunmak Mümkün Mü?

Fosforlu mühimmatın zarar verici faktörlerinden maksimum düzeyde korunmak için, kullanılan silahların türünün açıkça tanımlanması gerekir. Birkaç kilometrelik bir yarıçap içinde fosfor bombası patlaması meydana gelirse, yangın çıkarıcı silahlara karşı korunma genel ilkelerine dayanarak kişiler kendini mühimmattan koruyabilir. Askeri psikologlara göre, insanlar düşünebilecek, odaklanabilecek halde kalır ve panik yapmamaya çalışırsa yaralanmama şansı artar. Fosfor bombalarının havacılıkta kullanılması durumunda, aşağı doğru uçan alevler ve yoğun beyaz duman veya bölgenin patlamasından sonra yanma ile birlikte, etkilenen bölge derhal terk etmeli ve rüzgarsız tarafa geçilmelidir. Sığınak olarak sağlam bir örtüşme olan binaları kullanmak daha iyidir ve bu tür yerler bulunamazsa, bodrumlar, hendekler, çukurlar, araçlar kullanılmalı, kişiler kendini kısa süreli koruma sağlayacak metal veya ahşap kalkanlar, tahtalar, tenteler gibi eldeki mevcut araçlarla örtmelidir. Solunum yollarını korumak için bir filtre veya karbonat çözeltisine batırılmış yumuşak bir bez kullanılmalıdır. Yanan bir karışım giysilere veya cildin açık bir bölgesine temas ederse, etkilenen bölge bir bezle örtülerek, oksijen erişimi engellenerek alevin söndürülmesi gerekir. Hiçbir durumda alev ovalanarak düşürülmemelidir, çünkü bu durumda yanma alanı artabilir. Yanıcı bir karışımın sıçrama olasılığı nedeniyle söndürme ve su kullanımına izin verilmez. Sönmüş beyaz fosfor parçacıklarının tekrar alev alabileceği de unutulmamalıdır.

Beyaz Fosfor ve Fosfor Bombası Nedir, Beyaz fosfor Kimyasal Bir Silah Mıdır?

Sonuçlarla Nasıl Başa Çıkılır?

Bir kişiyi kurtarmaya yönelik eylemlere girişmeden önce, fosfor bombalarının ve içerdikleri maddelerin gerçekten sebep olduğundan emin olmak gerekir. Araştırmacılara göre, bu silahın kullanımının karakteristik özelliği yanıkların kendine özgü bir sarımsak kokusu, etrafındaki deriden duman çıkması, organik dokuların kömürleşmesidir. Ayrıca yanan karışım solunduğunda akciğerlerin yanması gerçekleşir. Bu tür silahların neden olduğu yaralanmaları tedavi edecek olan tıbbi personelin öncelikle özel eğitim alması gerekir, aksi takdirde deneyimsiz ve eğitimsiz doktorlar ya da diğer personel yaranın tedavisi sırasında fosfor yanığına maruz kalabilir. Yardım için öncelikle, iltihap ve enfeksiyonu önlemek için sönmüş yanığa aseptik bir bandaj uygulanır. Ayrıca, bir kişinin etkilenen bölgeden tahliye edilmesiyle birlikte ağrı şokunu önlemek için tüm önlemler alınır. Soğuk mevsimde, şoku artırmamak için mağdurun kıyafetlerinin çıkarılması önerilmez. Bir kişinin durumunun ön analizi yapılmadan herhangi bir ilacın kullanılmasına, sadece doktorun ilacın zarar vermekten çok yardımcı olacağından emin olması halinde izin verilir. Uzmanlar, kişinin bu tür yaralanmalarda ne yapacağını bilmediği durumlarda, mağdura yardım yapmamasını şiddetle tavsiye etmektedir.

Fosfor Bombalarının Kullanım Geçmişi

Fosforlu mühimmattan ilk bahsedilmesi 20. yüzyılın başlarına kadar uzanmaktadır. Beyaz fosforun ilk olarak 19. yüzyılın sonlarındaki İrlandalı cumhuriyetçiler Fenianlar tarafından yangın çıkarıcı cihazlarda kullanıldığına inanılmaktadır. Ancak fosfor bombalarının (ve diğer mühimmatın) gerçekten yoğun kullanımı Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) sırasında başlamıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın arifesinde ortaya çıkan yangın bombaları, gazyağı (kerosen) içeren bir kaptan ve temeli sıradan bir tüfek kartuşu olan bir atalet sigortasından oluşan ilkel cihazlardır. Geçen yüzyılın 30’lu yıllarında bombalama için fosfor topları kullanılmıştır. Bunlar 15-20 mm büyüklüğünde granüller şeklinde sarı fosforla doldurulmuştur. Böyle bir top atıldığında ateşe verilir ve yere yaklaştıkça, yanan fosfor parçacıkları mermiyi yakarak dağılır ve büyük bir alanı ateş yağmurlarıyla kaplar. Ayrıca alçak irtifada özel uçak tanklarından tutuşmuş granüllerin püskürtülmesi yöntemi de kullanılmıştır. 1916 yılında İngiltere’de beyaz fosforla doldurulmuş el bombaları ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda, havacılık ve uçaksavar makineli tüfekleri için fosfor yüklü mermiler geliştirilmiştir.
İkinci Dünya Savaşında (1939-1945) beyaz fosfor, yangın bombalarının doldurulmasında kullanılan maddelerden biri olarak kullanılmaya başlanmıştır. İnsanoğlu fosfor bombasının bugünkü şekliyle ne olduğunu ilk kez İkinci Dünya Savaşı sırasında öğrenmiştir. Bu, 100 ila 300 g ağırlığında, toplam ağırlığı bir tona kadar olan fosfor toplarıyla dolu bir konteynırdır. Bu mühimmat yaklaşık 2 km yükseklikten atılmakta ve yerden 300 m yükseklikte patlamaktadır. Günümüzde dünyanın en güçlü ordularında bulunan fosfor bazlı yangın çıkarıcı mermiler, bombalama amacıyla kullanılan toplam mühimmatın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
1972’de, özel bir BM komisyonunun sonucunda, yangın çıkarıcı silahlar şartlı olarak kitle imha silahları olarak adlandırılmıştır.
1980’lerde Vietnam Halk Ordusu, Kampuchea’nın işgali sırasında Kızıl Kmer gerillalarına karşı beyaz fosfor yüklü güdümsüz roketler kullanmıştır.
1982 yılında Lübnan savaşı sırasında (özellikle Beyrut kuşatması sırasında) İsrail ordusu tarafından beyaz fosforla doldurulmuş 155 mm’lik top mermileri kullanılmıştır.
Nisan 1984’te, Bluefields limanı bölgesinde, Nikaragua Kontralarının iki sabotajcısı beyaz fosforla dolu mayın döşemeye çalışırken havaya uçurulmuştur.
Haziran 1985’te, “Kontra” yolcu gemisi “Bluefields Express” Amerikan fosfor bombaları ile yakılmıştır.
1992 yılında Saraybosna kuşatması sırasında Bosnalı Sırp topçuları tarafından fosfor mermileri kullanılmıştır.
2003 Irak Savaşı’nda, ABD tarafından beyaz fosfor mermileri kullanmıştır. Yine 2003 yılında fosforlu roketler İngiliz istihbarat servisleri tarafından Irak’ın Basra kenti yakınlarında kullanılmıştır.
2004 yılında Amerikan birlikleri Felluce’deki (Irak) mevzileri bastırmak için “sis” mermileri ve hava bombaları kullanmıştır. Bu durum, yangın çıkarıcı silahların sivillere karşı kasıtlı olarak kullanıldığının iddia edildiği bir skandala yol açmıştır.
2006 yılında İsrail ordusu, ikinci Lübnan Savaşı sırasında beyaz fosforlu top mermileri kullanmıştır.
2009 yılında İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ndeki Dökme Kurşun Operasyonu sırasında beyaz fosfor içeren sis mühimmatı kullanmıştır.
Bazı haberlere göre, bu tür silahlar 2014 yılında Ukrayna’da da kullanılmıştır, ancak kullanımı maddi kanıtlarla ( karakteristik yanıklara sahip mağdurlar, çok sayıda yangın vb.) doğrulanmamıştır.
2020 yılında Yemen’in yanı sıra Suriye’de de beyaz fosfor içeren silahlar kullanılmıştır.

Fosfor Bombalarının Kullanımının Yasaklanması

Hâlihazırda, 1868, 1949, 1977 (Cenevre Sözleşmesi’ne ek bir protokolle) ve 1980 tarihli uluslararası anlaşmalar kapsamında, aşırı derece yaralayıcı olduğu veya ayrım gözetmeyen etkileri olması nedeniyle yangın çıkarıcı silahların sivillere karşı kullanılması ve havadan atılan yangın çıkarıcı mühimmatın sivil nüfusun yoğun olduğu bölgelerdeki askeri hedeflere karşı kullanılması yasaklanmıştır. Protokollere göre, askeri tesisler bulunsa dahi yerleşim yerlerinde ve çevresinde fosfor bombalarının kullanılması yasaktır. Fosfor bombalarının ve fosfor içeren diğer silah türlerinin kullanımının tamamen yasaklanmasına yönelik çok sayıda girişime rağmen, anlaşmalar sürekli olarak ihlal edilmiştir. Beyaz fosfor resmi olarak sis olarak kabul edilir ve yangın çıkarıcı etkisi bir yan etki olarak kabul edilir. İhlallerin bir dayanağı da budur çünkü protokol “sis” mühimmatının kullanımını durdurmamıştır. Deklarasyonlar ve sözleşmeler, her iki taraf da şartlarına uymaya istekli olduğu sürece iyidir.

Beyaz Fosfor ve Fosfor Bombası Nedir, Beyaz fosfor Kimyasal Bir Silah Mıdır?

Beyaz Fosforun Kullanılması Savaş Suçu Mu?

Yangın çıkarıcı etkilerinden dolayı fosforun savaşta kullanımının uluslararası hukuka göre sıkı bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir ancak yasaklanmış değildir çünkü fosfor, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi kapsamında kimyasal silah olarak sınıflandırılmamaktadır çünkü öldürücülüğü toksisitesinden çok ısısından kaynaklanır. Ancak insan bedeniyle temas ettiğinde bu ayrım hiçbir fark yaratmaz. Silah olarak kullanıldığında, hedeflerin üzerine ateş yağmasına ve gelişigüzel hasara neden olabilir. Dokuyu kemiğe kadar yakabilir, onarılamaz solunum hasarına neden olabilir ve organ yetmezliğine yol açabilir. Beyaz fosfor parçalarının tamamı vücuttan atılmazsa, küçük yaralanmalar bile hızla ölümcül olabilir. Bu nedenle fosforun sivillerin yakınında kullanılması yasa dışıdır çünkü uluslararası hukuk, savaşçıların sivil ve askeri unsurlar arasında ayrım yapmasını gerektirir.
ABD’de bir sivil toplum kuruluşu olan İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne (HRW) göre, Suriye, Afganistan, Gazze ve diğer yerler de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki savaş bölgelerinde beyaz fosfor kullanımından kaynaklanan sivil kayıpların olduğu (doğrulanmış görgü tanıklarının verdiği ifadelere ve izledikleri, bölgeden çekilmiş videolara dayanarak) belgelenmiştir. Videolarda beyaz fosfor patlamaları açıkça görülmektedir. Son olarak 11- 12 Ekim 2023 tarihinde Gazze ve Lübnan’daki askeri operasyonlar sırasında İsrail kuvvetleri tarafından beyaz fosforun kullanıldığı saptanmıştır. Uluslararası normlar açıkça ihlal edilmiştir. Beyaz fosforlu mermilerin yoğun nüfuslu bölgelerde çevredeki sivil, masum insanları vurma şansı, dayanılmaz yanıklara ve yaşam boyu acılara yol açma riski oldukça yüksektir. Örgüt, dünya liderlerine yangın çıkarıcı silahları düzenleyen uluslararası anlaşmadaki boşlukları kapatma veya bunları tamamen yasaklama çağrısında bulunmuştur, ancak bu konuda az sayıda ülkenin gelişme kaydettiğini iddia etmektedir.

Kaynakça:

https://vk-spy.ru/en/the-world-around-us/belyi-fosfor-himicheskoe-oruzhie-fosfornaya-bomba-princip/
https://www.webmd.com/a-to-z-guides/white-phosphorus-bombs-overview
https://www.cdc.gov/niosh/ershdb/emergencyresponsecard_29750025.html
https://www.cbrndefence.com/yazi/kimyasal-silah-olarak-kabul-edilmeyen-bir-kimyasal-silah-beyaz-fosfor
https://tr.euronews.com/2023/10/13/israilin-kullandigi-iddia-edilen-beyaz-fosfor-nedir
https://evrimagaci.org/fosfor-9909

Sonraki makale
Asit Reflü İçin En İyi Ve En Kötü İçecekler
Önceki makale
Henüz Tedavisi Olmayan Hastalıklar

1 Yorum. Yeni Yorum

  • Filistin’de ki kardeşlerimize de atmışlardı insan dışı varlıklar Allah kardeşlerimizin yardımcısı olsun gerçekten insanın tüyleri diken diken oluyor

    Yanıtla

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi yazın.
You need to agree with the terms to proceed

Öne Çıkan Paketlerimiz